2.1 Soli Deo Gloria

Het eerste wat we over muziek in de Bijbel lezen is in Gen. 4:21 waar Jubal de vader wordt genoemd van allen die harpen en citers bespelen. Maar misschien kijkt Job wel nog verder terug. Tijdens de schepping werd God vrolijk toegezongen door de morgensterren en de engelen (Job 38:7) die verheugd toekeken hoe God de aarde en al het andere schiep. Daaruit blijkt al het primaire doel van zang en muziek: God eren!

Ja, God Zelf heeft ons de gave gegeven om muziek te maken en om er van te genieten. De grote componist Bach besefte maar al te goed waar zijn talent vandaan kwam. Hij gaf God openlijk de eer, door zijn werken te ondertekenen met de letters 'SDG', (soli Deo gloria) ofwel: God alleen de eer. En dat terwijl de verleiding groot was om zich de eer zelf toe te eigenen. Bach had het geheim begrepen. Het talent om muziek te maken is door God gegeven en daarom moet het gebruikt worden om God te loven en te eren.

2.2 Een nieuw lied

Psalm 150 leert ons dat we niet bescheiden hoeven te zijn in het loven van God met muziek. Vele instrumenten worden opgesomd. Maar wat spelen we en wat zingen we? Muziek is immers niet neutraal, het is door de zondeval besmet en wordt door de zondige mens in principe verkeerd gebruikt. Het antwoord krijgen we van David. Hij zegt (zingt!): "Hij gaf mij een nieuw lied in de mond, een lofzang aan onze God" (Psalm 40:1). Hieruit leren we twee dingen die ook hierboven al genoemd worden. Muziek komt van God en muziek die van God komt, looft God. Maar David gaat verder: "Mogen velen het zien en vrezen en op de Here vertrouwen." Muziek is dus ook een communicatie middel naar anderen om hen op de Here te wijzen.

Ook de andere culturen en volken hadden een grote plek ingeruimd voor de muziek. De Babyloniërs, de Meden en de Perzen en ga zo maar door. In Babel moest iedereen buigen voor een groot afgodsbeeld als bepaalde instrumenten klinken. Slechts drie Hebreeuwse mannen weigerden. En deze geschiedenis lijkt zich in onze tijd te herhalen. Overal klinkt de pop- en rockmuziek en slechts enkelen weigeren er voor te buigen, maar dit ter zijde.

Maar de tekst in Psalm 40 leert ons nog iets. Het moet een 'nieuw lied' zijn. Veel muzikanten die uit de wereld van popmuziek, rockmuziek of house tot geloof komen, verlaten deze wereld niet. Ze blijven zelfs dezelfde muziek maken alleen dan met vrome woorden. Alsof een beetje parfum de geur van doodsbeenderen zou kunnen verjagen. Niet zelden vallen dergelijke artiesten dan ook terug omdat ze in dezelfde wereld blijven en dezelfde 'vrienden' houden. De oude, beroemde rockster Bob Dylan was ooit een gevierd 'protestzanger'. Hij kwam tot geloof, maakte enkele gospelplaten, en is inmiddels terug bij af en zingt weer over 'seks drugs en rock 'n' roll'.

2.3 Een nieuw lied of bedriegt de schijn?

Cliff Richard, de hartedief en ideale schoonzoon is al veel langer christen maar werkt volgens eigen zeggen aan twee carrièrres. Gospelartiest en gewoon artiest. Dit idool was in de tachtiger jaren over heel de wereld te zien in een videoclip met 'the young ones'⁽⁶⁾, een satirische

bende onbehouwelingen die in de clip obscene gebaren maakten, luid door de muziek heen boerden en alles bespottelijk maakten. Waarom Cliff Richard hieraan meewerkte? We weten het niet, maar het geeft goed weer hoe belachelijk het is om je christendom buiten te laten als je de opnamestudio binnengaat.

David zei "een nieuw lied" en hij kon het weten. Hij was expert! Door zijn snarenspel wist hij de boze geest in Saul te kalmeren. En de psalmen die hij schreef voor de koorleider waren doorleefd. Hij schreef geen loze woorden, het was zijn leven dat hij aan de muziek toevertrouwde. Ook andere mannen Gods erkenden de kracht van zang en muziek. Elisa vroeg om citerspel en de hand des Heren kwam op hem, Paulus zong, loofde God en de muren van zijn gevangenis stortten in. Mozes zong aan de Schelfzee God lof toe na de doortocht. Terwijl het volk Israël op de horens blies vielen de muren van Jericho...

"Een nieuw lied" betekent niet klakkeloos elke trend van de wereld overnemen. Dat is immers oude koek! Dan doe je als het ware 'een lap van een nieuw kledingstuk op een oud kledingstuk om het gat te dichten' (Luc. 5:36). Als de wereld popmuziek heeft, neemt de kerk popmuziek. Maakt de wereld rockmuziek, maken de christenen rockmuziek, en zo verder tot house toe. En dat terwijl de Bijbel op vele plaatsen waarschuwt dat we geen vriend van de wereld mogen zijn. Maar, zeggen sommigen, als je de teksten verandert, verandert alles. En als je dus een cola-etiket op een bierfles plakt, dan voert het ons niet dronken. Geen wonder dat het verstand van velen beneveld is geraakt. Menende cola tot zich te nemen, voeren ze zichzelf dronken en worden ze onwijs.

2.4 Een nieuw lied is meer dan lippenspel

"Een nieuw lied", moet echter meer dan lippendienst zijn. De Ierse mega-rockband U2 schreef in haar begintijd, als jonge -traditionele- christenen, een lied op de tekst van Psalm 40⁽⁷⁾, met exact deze woorden. Maar gedreven door de geest van de popmuziekwereld, zoekend naar roem, geld en eer is deze band diep onder gegaan in de wereld van 'sex, drugs en goddeloosheid'. "Uw stok en uw staf vertroosten mij niet langer"⁽⁸⁾ (vgl. Ps.23) zingen ze nu -samen met Bob Dylan, soort zoekt soort-, en ze treden op met duivelshorens, zwart geschminkte ogen en gouden glitterpakken. "Een nieuw lied" is dus meer dan een vrome tekst, het moet met leven gepaard gaan.

Muziek in de Bijbel is nooit 'zomaar'. Het heeft een doel, namelijk God loven en Zijn grootheid verkondigen en het is niet oppervlakkig. Het legt een hart bloot dat met God wandelt. In deze tijd, om ons heen, zien we echter dat gelovigen niet eens beseffen wat ze zingen. Men zingt vrome woorden van toewijding en overgave, maar leeft gewoon voor zichzelf verder. De muziek zijn holle klanken, bestemd om de eigen oren te kietelen.

Als David dus over "een nieuw lied" spreekt, spreekt hij niet alleen over muziek, maar ook(en bovenal) over zijn leven. Die twee dingen zijn in de Bijbel onlosmakelijk met elkaar verbonden. Leven en lied gaan hand in hand en kunnen elkaar niet tegenspreken, als God er de hand in heeft. God troont op de lofzangen van Israël, zegt de Bijbel. Muziek moet dus als een troon voor God zijn. Daarom moet muziek ook 'heilig' zijn.